Waarom lokale partijen de grote winnaars zullen zijn bij de Nederlandse gemeenteraadsverkiezingen

Waarom lokale partijen de grote winnaars zullen zijn bij de Nederlandse gemeenteraadsverkiezingen

De namen op de billboards zouden teams uit een zondagse voetbalcompetitie kunnen zijn: TOP/Gemeentebelangen, Oldambt Aktief, STERKWoerden, Stadspartij Den Helder, Leefbaar Schouwen-Duivenland.

In feite zijn dit slechts enkele van de honderden politieke partijen die kiezers proberen te winnen bij de gemeenteraadsverkiezingen op 16 maart.

De lokale politiek in Nederland is een uitgesproken lokale aangelegenheid. Ruim 800 partijen doen mee aan gemeenteraadsverkiezingenen de overgrote meerderheid van hen staat in één gemeente.

‘We vinden dat we meer vrijheid hebben in de keuzes die we maken dan de landelijke partijen, die in opdracht van Den Haag staan’, zegt Aimée van der Ham van Wakker Emmen, dat in 2018 11 van de 39 zetels in de Drentse stad won en de grootste partij is in de uittredende coalitie. ‘We kunnen kijken wat er speelt in de omgeving en beslissen waar we ons op willen richten.’

Lokale partijen wonnen bij de laatste raadsverkiezingen vier jaar geleden 28,7% van de stemmen, meer dan het dubbele van het aantal stemmen van de grootste nationale partij, de rechts-liberale VVD.

Hun stemaandeel is de afgelopen 30 jaar verdubbeld en opiniepeilingen zeggen dat ze deze keer maar liefst een derde van het totaal zouden kunnen krijgen. In een recente EenVandaag-survey 19% van de mensen zei dat ze van plan waren om lokaal te stemmen en 47% overwoog het.

Focus op problemen

Lokale partijen zeggen dat ze kiezers aanspreken omdat ze zich richten op zaken die belangrijk zijn voor mensen in hun gemeenschap. Ipsos onlangs een peiling gehouden daaruit bleek dat 72% van de mensen die op lokale partijen stemmen, dat doet omdat ze vinden dat de partij ‘verbonden is met de gemeente’.

‘In 2014 zijn we van vijf naar vijftien stoelen gegaan omdat we zonder inspraak hadden gezegd dat windturbines hier niet gebouwd mogen worden’, zegt Van der Ham. ‘Daar waren mensen heel sterk mee bezig.’

‘We zijn een beetje een no-nonsense partij’, zegt Paul Eigenhuijsen, hoofdkandidaat voor GewoonNijmegen.Nu, een fusie van twee partijen die elk één zetel hebben in de Gelderse stad. ‘Op sommige punten zitten we links van de SP [Socialists], op andere hebben we verder gelijk dan de VVD. Waar we ons op proberen te richten is: wat is de oplossing en wat is goed voor Nijmegen?’

politieke fragmentatie

De opkomst van lokale partijen weerspiegelt ook de bredere versnippering in de Nederlandse politiek, zegt Simon Otjes, universitair docent politicologie aan de Universiteit Leiden. Momenteel bezetten 19 partijen de 150 zetels in het parlement, waarvan er vier nodig waren om de huidige regering te vormen.

Uit onderzoek van Otjes blijkt dat de gemiddelde lokale partij is een ‘lokale rechtse protestpartij’, maar ze bestaan ​​op alle punten van het politieke spectrum. ‘Ze positioneren zich vaak centrumrechts, ergens tussen D66 en ChristenUnie in het centrum en het CDA,’ zegt hij.

In veel gevallen treden lokale partijen op de bres wanneer landelijke partijen besluiten geen kandidaten te werven in hun gemeente. De anti-islam-PVV van Geert Wilders, de op twee na grootste partij in het parlement, vecht dit jaar slechts tegen 31 van de 333 gemeenten.

Forum voor Democratie heeft 50 lokale kandidatenlijsten, de rechtse JA21 staat alleen in Amsterdam en de Boeren-Burgerbeweging (BBB) ​​– momenteel rond de 4% in nationale peilingen – neemt geen kandidaten in behandeling.

‘Dat laat een afstandelijk electoraat over, vooral voor de meer populistische partijen als de PVV, Forum en de SP, en die kiezers kiezen vaak voor lokale partijen’, zegt Otjes.

‘De beste voorspeller van het aantal stemmen op een partij in een gemeente is het aantal stemmen bij de laatste algemene verkiezingen voor partijen die niet tegen die gemeente strijden.’

Zo won de Seniorenpartij in Alkmaar in 2018 twee zetels met 5,8% van de stemmen, een jaar nadat 50Plus – dat geen kandidaten opleverde – bij de algemene verkiezingen 3,3% van de stemmen haalde.

Weinig vertrouwen

Otjes vervolgt: ‘De versnippering op landelijk niveau neemt toe, als je ziet dat nieuwe partijen als BBB, Volt en JA21 het sterk doen in de peilingen, en we zitten in een periode van laag vertrouwen en vertrouwen in de politiek. Dus om beide redenen verwacht ik dat lokale partijen een goede nacht zullen hebben bij deze verkiezingen.’

Zo’n 20% van de lokale partijen richt zich op een specifieke kiezersgroep, zoals de studentenpartijen in steden als Groningen en Nijmegen of de seniorenpartij in Maastricht. Er zijn ook lokale progressieve partijen en lokale christelijke partijen, waarbij de laatste vooral te vinden is in de regio van de Bijbel Belt.

Roelf van der Woude, van Gemeentebelangen Heerenveen in Friesland, zegt zijn partij zich tussen PvdA en GroenLinks te positioneren met een manifest voor een ‘slim groen programma’.

Van der Woude, voormalig PvdA-lid, zegt dat veel kiezers in het gebied voorstander zijn van milieuhervormingen, maar zich willen concentreren op lokale maatregelen. ‘Ze voelen zich meer thuis bij een groep als Gemeentebelangen omdat we niet van bovenaf worden aangestuurd’, zegt hij.

Wedstrijd om stemmen

Sommige lokale groepen halen stemmen op als alternatief voor een nationale partij, maar in steden waar een randpartij sterk is, komen lokale partijen vaak naar voren als concurrenten.

Groep de Mos, onder leiding van voormalig PVV-Kamerlid Richard de Mos, werd in 2018 de grootste fractie in Den Haag door kiezers van Wilders’ partij over te hevelen, terwijl nationale partij Denk, die veel steun krijgt van de moslimgemeenschap, het opnam tegen de ‘Islamitisch geïnspireerde’ partij Nida in Den Haag en Rotterdam in 2018.

‘Dat heeft veel te maken met de zwakke partijstructuren bij radicaal rechts, maar het kan ook zijn dat die kiezers vaak niet met hun hart op PVV of Forum stemmen, maar omdat ze zo hun ongenoegen over de politiek het beste kunnen uiten aan de landelijk’, zegt Otjes. ‘Op lokaal niveau stemmen ze op een partij die minder extreem is en inspeelt op lokale behoeften.’

financieringskloof

Maar verreweg de grootste uitdaging voor lokale partijen is de financiering, of liever het gebrek daaraan. Lokale partijen krijgen helemaal geen geld van de rijksoverheid, terwijl parlementariërs een aandeel van € 25 miljoen per jaar krijgen voor landelijke en lokale campagnes.

‘Als lokale partij hebben we niets om op terug te vallen’, zegt Van der Ham. ‘Het is natuurlijk vreemd dat alle partijen die deelnemen aan de nationale democratie gesubsidieerd worden door de overheid, maar de partijen die een derde van de stemmen voor hun rekening nemen geen cent.’

Eigenhuijsen zegt GewoonNijmegen.Nu te moeten steunen uit zijn eigen spaargeld. ‘We krijgen bijdragen van onze leden en de andere kandidaten geven ook geld. Maar lokale partijen zoals wij zullen nooit een zetel in het parlement krijgen, dus we krijgen geen geld.’

Afhankelijkheid van donaties maakt lokale partijen kwetsbaar voor belangenverstrengeling, getuige de aantijgingen van corruptie rond Groep de Mos in Den Haag. Richard de Mos en een andere voormalige wethouder lopen een onderzoek wegens het aannemen van geld van bedrijven in ruil voor nachtelijke alcoholvergunningen.

Oneerlijk voordeel

Het gebrek aan financiering maakt het ook moeilijker voor de partijen om hun werk te doen, zegt Otjes. ‘We zien dat lokale partijen gemiddeld minder sterke organisaties hebben dan landelijke partijen omdat ze de financiële steun niet hebben.’

De Tweede Kamer debatteerde onlangs over een wijziging van de politieke financieringswetten van de Socialistische Partij om een ​​deel van het budget toe te wijzen aan lokale partijen, maar twee van de Haagse coalitiepartijen, VVD en CDA, hebben zich tot nu toe tegen het idee verzet.

Otjes zegt dat de balans duidelijk moet worden gemaakt, maar het administreren van een systeem voor honderden partijen is een complexe uitdaging. ‘We hebben het over duizenden deelnemers van wie de budgetten en jaarverslagen gecontroleerd moeten worden.

‘Maar dat de landelijke partijen recentelijk besloten hebben om lokale partijen niet te financieren is natuurlijk een slechte zaak, want ze houden deze oneerlijke concurrentie en hun eigen voordeel in stand.’

 

Disclaimer:

Tipmaatregelen.nl is geen eigenaar van de informatie op deze website, wij verstrekken de informatie die al beschikbaar is op internet. Voor eventuele steengroeven wordt Disclaimer verzocht vriendelijk contact met ons op te nemen – tipsmaatregelen@gmail.com Of https://tipsmaatregelen.nl/contact/ Bedankt

Leave a Comment