De meeste Nederlanders zijn gevaccineerd, dus waarom nemen de Covid-19-gevallen toe?

De meeste Nederlanders zijn gevaccineerd, dus waarom nemen de Covid-19-gevallen toe?

Een jaar en negen maanden in de Covid-crisis en het aantal mensen dat besmet raakt, is nog nooit zo groot geweest. Lauren Comiteau heeft geprobeerd uit te zoeken waarom.

In totaal werden donderdag 23.680 gevallen gemeld, de vierde dag op rij van recordaantal gevallen na een week waarin het record voor het hoogste aantal nieuwe infecties (110.000) sinds het begin van de pandemie werd verbroken.

Dat is een 44% stijging de week ervoor, en de cijfers van deze week moeten nog binnenkomen. Dit alles in een land waar 84,7% van de mensen boven de 18 volledig zijn ingeënt, en velen nog niet zo lang geleden. Hoe kan dit gebeuren?

Om te beginnen, zegt Frits Rosendaal, hoogleraar klinische epidemiologie aan het Leids Universitair Medisch Centrum, tellen mensen onder de 18 jaar niet mee. ‘Slechts 65% van de totale bevolking wordt ingeënt’, zegt hij. ‘Ze geven het cijfer voor de 18-plussers, want dat zijn de mensen die ernstig ziek kunnen worden. Maar ook kinderen kunnen besmet raken en het virus verspreiden. Ze leven niet op eilanden.’

De grootste stijging van het aantal positieve tests in de afgelopen week was inderdaad onder kinderen van 4-12 jaar. En Rosendaal zegt dat 10-14-jarigen een groot deel van de verspreiding uitmaken. Vaccinaties zijn beschikbaar voor de 12-17-jarige menigte, maar ambtenaren overwegen nog of jongere kinderen moeten worden gevaccineerd. Rosendaal zegt dat de meer dan een miljoen 5-12-jarigen die niet zijn gevaccineerd – in een land met zo’n 17,5 miljoen mensen – dat wel zouden moeten zijn.

Vaccins zijn goed

Vaccins werken, vooral als het gaat om het voorkomen van ernstige ziekten als gevolg van Covid-19. Uit de laatste gegevens blijkt dat vaccinaties 94% effectief zijn in het voorkomen van ziekenhuisopnames en 97% effectief zijn tegen IC-opname.

De kans dat een niet-gevaccineerde persoon in het ziekenhuis belandt is 17 keer groter dan voor een gevaccineerde, en niet-gevaccineerde mensen hebben een 33 keer grotere kans om op de intensive care terecht te komen dan hun gevaccineerde leeftijdsgenoten.

Maar vaccins zijn niet perfect en hun werkzaamheid neemt in de loop van de tijd af. Gevaccineerde mensen worden inderdaad ziek en kunnen nog steeds verspreiders zijn. En terwijl hun kansen om in het ziekenhuis te belanden sterk worden verminderd, neemt hun aantal toe.

In september was 73% van de Covid-ziekenhuispatiënten niet (of gedeeltelijk) gevaccineerd, vergeleken met 27% van de gevaccineerde mensen. In oktober was 44% van de ziekenhuispatiënten gevaccineerd en was het percentage gevaccineerde mensen op de IC bijna verdubbeld tot 30%.

Maar aangezien het aantal gevaccineerde mensen veel groter is dan het aantal niet-gevaccineerden, komen degenen die in het ziekenhuis belanden uit een grotere groep, wat betekent dat hun risico evenredig kleiner is.

Bescherming

Anke Huckriede, hoogleraar vaccinologie aan de Rijksuniversiteit Groningen, zegt dat dat komt omdat onze huidige vaccins – intramusculair toegediend – geen bescherming bieden in de bovenste luchtwegen, waar het virus ons lichaam binnendringt. Ze zijn echter goed in het beschermen van de longen en andere vitale organen, waardoor mensen niet zo ziek worden.

‘Voor de alleroudsten, die al een afnemende immuniteit hebben, beschermt het vaccin wel tegen ernstige ziekten’, zegt ze. ‘Maar het beschermt niet goed tegen infectie, wat we hoopten niet te zien.’

Ouderen belanden vaker in het ziekenhuis en de laatste tijd is er een relatief sterke stijging van het aantal Covid-ziekenhuispatiënten van 70 jaar en ouder. Maar de leeftijd van Covid-patiënten ondersteunt vaccinatie: de gemiddelde leeftijd van een volledig gevaccineerde Covid-19-patiënt die in het ziekenhuis wordt opgenomen, is 77, terwijl voor de niet-gevaccineerde de mediane leeftijd 59 is.

Daarom, zeggen de experts, boostershots zijn noodzakelijk. Onder druk hebben Nederlandse ambtenaren hun startdatum opgeschoven, waarbij de 80-plussers vanaf donderdag boosters krijgen, weken eerder dan gepland.

‘We moeten meer mensen laten vaccineren’, zegt Rosendaal. ‘Als je naar Israël kijkt, was dat het eerste land met vaccins, boosters en injecties voor kinderen. Ze weten hoe ze beslissingen moeten nemen in een crisis. We leven in een samenleving zonder oorlog, wat geweldig is. Maar we overleggen graag over alles, dat werkt niet zo goed in een crisis.’

de niet-gevaccineerde

Met slechts ongeveer 15% van de volwassen bevolking die niet is gevaccineerd, hebben Nederlanders een betere vaccinatiegraad dan de meerderheid van de wereld. Maar zelfs een klein percentage van 17,5 miljoen mensen is gelijk aan veel gevallen, zegt Bas van den Putte, hoogleraar gezondheidscommunicatie aan de Universiteit van Amsterdam en lid van de wetenschappelijke adviesraad van de Corona Gedragseenheid van het RIVM.

‘De kans om de loterij te winnen is klein, maar iemand zal winnen’, zegt hij. ‘Hetzelfde met het oplopen van Covid-19. Als je niet gevaccineerd bent, is je kans om ziek te worden groter. Al is winnen in dit geval verliezen.’

Bij meer dan 1% van de Nederlanders is het waarschijnlijk dat er een besmette persoon tegen het lijf loopt.

Het is verleidelijk om de anti-vaxxers de schuld te geven van de toename van Covid-gevallen. ‘Maar dat is te simpel’, zegt Van den Putte. De geografie van Nederland kan er ook iets mee te maken hebben. ‘We zijn een klein, dichtbevolkt land’, zegt Rosendaal. ‘Dat soort epidemieën.’

‘We weten niet eens waar de besmettingen vandaan komen’, zegt Huckriede. ‘Als iemand in een huishouden ziek is, is de kans groot dat een gezinslid op die manier besmet is geraakt. Maar voor de horeca om te zeggen dat slechts zo’n 3% van de besmettingen uit cafés en dergelijke komt, is duidelijk een onrealistisch lage schatting. We weten het gewoon niet.’

Covid maatregelen verdomme

Wat we wel weten, is dat na de zomer vrijwel alle maatregelen ter preventie van het coronavirus zijn geschrapt, wat bijdroeg aan de stijging van het aantal gevallen in de stratosfeer. ‘Het houden van social distancing zou hebben geholpen’, zegt Huckriede. ‘Maar met het wegvallen van de maatregelen veranderde de perceptie van mensen snel en naarmate de vaccinaties toenam, dachten mensen dat Covid voorbij was.’

‘Hoe minder regels, hoe meer risico’s’, vult Van den Putte aan, die er ook op wijst dat overheidsfunctionarissen sommige maatregelen meer versoepelden dan het Outbreak Management Team adviseerde. En de maatregelen die wel bleven, zoals het controleren van QR-codes, werden grotendeels genegeerd.

‘Italië kent dezelfde vaccinatiegraad als wij’, zegt Rosendaal, ‘maar ze zien geen toename van besmettingen. Ze zijn zich meer bewust van de gevaren omdat hun eerste golf zo slecht was. Als een restaurant hun QR-code niet controleert, gaan ze weg omdat ze het niet vertrouwen. Hier zijn we zelfgenoegzaam.’

We hebben ook geen ‘echte maatregelen’, maar alleen sterke adviezen’, zegt hij. ‘Er was een geloof dat mensen het zouden volgen, maar het is moeilijk en de regering was te optimistisch. Soms is het advies vaag, dwaas of niet sterk genoeg. En met advies heb je niet het gevoel dat je het hoeft op te volgen.’

De verspreiding stoppen

Zowel Huckriede als Rosendaal betwijfelen of de meest recente golf van maatregelen voldoende zal zijn om de verspreiding van het virus in te dammen. ‘Het is zeker een moeilijke situatie’, zegt Huckriede.

‘We moeten het integraal aanpakken’, zegt Rosendaal. ‘Er zijn geen zilveren kogels.’ Naast het meer mensen laten vaccineren, het versnellen van boosters en het aanbieden van vaccins aan kinderen, is hij voorstander van een 2G-beleid, waarbij mensen een bewijs van volledige vaccinatie of herstel van het coronavirus nodig hebben om bepaalde inrichtingen te betreden.

Huckriede zou mensen die het Janssen-vaccin kregen ook een tweede injectie geven, omdat ze meer vatbaar zijn voor doorbraakinfecties dan anderen.

Er moeten meer mensen thuiswerken, zegt Rosendaal, en als je de scholen een week zou sluiten, zouden veel ouders thuis achter hun bureau zitten. En ze zijn het er allemaal over eens dat de berichtgeving van de overheid beter moet, waarbij de risico’s, de maatregelen en vaccinatie duidelijker moeten worden uitgelegd.

Wanneer stopt Covid?

Helaas lijken de experts het erover eens te zijn: nooit. Maar dat betekent niet dat we er niet mee kunnen leren leven. Na verloop van tijd, met voldoende vaccinaties en voldoende immuniteit door aan de andere kant van een Covid-infectie te zijn gekomen, zal het waarschijnlijk voor de meerderheid veranderen in een ongevaarlijke griep, zoals de Spaanse griep. Of genoeg mensen hebben het gehad dat we immuun zijn geworden.

‘Het is onwaarschijnlijk dat we ooit groepsimmuniteit zullen hebben’, zegt Rosendaal. ‘Dat heeft te maken met de besmettingsgraad, en dit virus is gewoon te besmettelijk. Maar we hebben geen groepsimmuniteit nodig, we hebben semi-immuniteit nodig. De immuniteit neemt af, maar mensen worden minder ziek, en het dagelijkse leven en ziekenhuisopnames worden weer normaal.’

Of het coronavirus in de tussentijd muteert in iets dat minder of meer virulent is, is een andere onbekende. Maar één ding is zeker, zegt Rosendaal: ‘Zolang het virus woedt in Afrika, Azië en andere landen zullen mutaties doorgaan.’

Veel epidemiologen zeggen dat het tussen de vijf en tien jaar kan duren voordat het virus is verzwakt, waarbij elke winter een nieuwe golf van infecties optreedt. Maar een erkende optimist, Rosendaal denkt dat Covid-19 zou kunnen zijn als de Spaanse griep, die maar drie golven kende. ‘Dit kan de laatste winter zijn. Op een gegeven moment zullen alle kinderen het hebben gehad’, zegt hij. ‘Maar ik weet het gewoon niet.’

 

 

Disclaimer:

Tipmaatregelen.nl is geen eigenaar van de informatie op deze website, wij verstrekken de informatie die al beschikbaar is op internet. Voor eventuele steengroeven wordt Disclaimer verzocht vriendelijk contact met ons op te nemen – tipsmaatregelen@gmail.com Of https://tipsmaatregelen.nl/contact/ Bedankt

Leave a Comment